https://przystanekhistoria.pl
Przystanek Historia
Powstanie Warszawskie, Zbrodnia Katyńska, Niepodległość, Solidarność, zbrodnie niemieckie, zbrodnie sowieckie, straty wojenne, okupacja, dekomunizacja, konspiracja, Auschwitz, holocaust, bezpieka, Wojsko Polskie, historia polski, komuna
Wirtualna podróż w nieznaną historię Polski XX wieku. Dokumenty archiwalne, nagrania, książki - wszystko w jednym miejscu, dostępne dla każdego miłośnika historii
Przystanek Historia Proszę czekać, trwa ładowanie strony... Przystanek Historia TEKSTY TEMATY Biblioteka cyfrowa Audio/Video English content Księgarnia więcej ... Aktualności Autorzy O nas Kontakt Edukacja Aktualności Autorzy O nas Kontakt Edukacja Szukaj SZUKAJ Wpisz szukaną frazę Szukaj Zamknij Przystanek Historia Łukasz Ciepliński Wolność i Niezawisłość Ekshumacje Żołnierze Wyklęci Zdarzyło się 5 Marca DLA WNIKLIWYCH Biogram / Biografia Nie doczekał Tej, o którą walczył. Teofil Waligórski – przyjaciel i bliski współpracownik Romana Dmowskiego Działacz niepodległościowy. W 1896 r. wszedł do Komitetu Centralnego Ligi Narodowej. Uzyskał mandat do I Dumy Państwowej i wszedł do prezydium Koła Polskiego. Swój mandat traktował jako obowiązek wobec kraju, jako ofiarę z życia osobistego dla dobra Polski. Tym większy przeżył dramat, gdy dowiedział się o nagłym rozwiązaniu I Dumy przez cara w lipcu 1906 r. WARTO WIEDZIEĆ Biogram / Biografia Generał bryg. Jerzy Wołkowicki – ocalony od zagłady katyńskiej Wiosną 1940 r. władze Związku Sowieckiego wymordowały ok. 22 tys. polskich jeńców wojennych przetrzymywanych w trzech obozach specjalnych NKWD w Kozielsku, Ostaszkowie i Starobielsku oraz w więzieniach w tzw. Zachodniej Białorusi i tzw. Zachodniej Ukrainie. DLA WNIKLIWYCH Artykuł Wileński jarmark na drugim końcu globu. „Kaziuk” w Osiedlu Polskim w Valivade Tragiczne, a zarazem chwytające za serce, losy Polaków, którzy, po opuszczeniu Związku Sowieckiego wraz armią gen. Władysława Andersa, znaleźli schronienie w Indiach i przebywali tam w latach 1942-1948, naznaczone są głęboką tęsknotą za odległą Ojczyzną. Przybierał on niekiedy niezwykłe formy. POLECAMY Biogram / Biografia „Wielki indywidualizm – graniczący z dziwactwem”. Helena Żurowska (1905–1949) Cieszyła się opinią osoby mającej niesłychane szczęście, którą to omijały kotły i wpadki. Jednak pod koniec dziewiątego roku jej działalności konspiracyjnej szczęście odwróciło się od Heleny Żurowskiej. 29 września 1948 r. została aresztowana w Gdańsku, prawdopodobnie szukając możliwości wydostania się z Polski drogą morską. DLA WNIKLIWYCH Biogram / Biografia Łukasz Ciepliński – między legendą a rzeczywistością Świtem 1 września 1939 r. wyruszył przeciwko Niemcom jako podporucznik służby stałej, dowodząc na przedpolach Bydgoszczy kompanią przeciwpancerną 62. pp, a 1 marca 1951 r. zginął w komunistycznym więzieniu na warszawskim Mokotowie jako podpułkownik Wojska Polskiego, prezes IV Zarządu Głównego Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” i jeden z depozytariuszy Testamentu Polski Podziemnej. TYLKO U NAS Artykuł Sfanatyzowany aktywista katolicki – działalność Stanisława Karpika Stanisław Karpik przez ponad 25 lat podejmował niezależne działania na rzecz obrony praw ludzi wierzących oraz inicjatywy opozycyjne. Miał umiejętność nawiązywania, podtrzymywania i wykorzystywania różnych kontaktów. Jednocześnie w jego działalności był wyraźny rys indywidualizmu, co funkcjonariusze SB wykorzystywali przeciwko niemu. DLA WNIKLIWYCH Artykuł „Wyprowadzić z dołów hańby”. Major Hieronim Dekutowski „Zapora” (1918–1949) „Jego trumienka została pierwsza wyniesiona z »Łączki«. Można powiedzieć, że w symboliczny sposób mjr »Zapora« ponownie stanął na czele oddziału – nie po to, żeby poprowadzić go do walki, ale po to, żeby z tych dołów hańby, dołów śmierci swą grupę wyprowadzić” – powiedział prof. Krzysztof Szwagrzyk. DLA WNIKLIWYCH Biogram / Biografia Helena Salska. Nauczycielka w piekle na ziemi 2 marca 1884 r., w Sinicy, przyszła na świat Helena Salska, wieloletnia nauczycielka, działaczka społeczna, w czasie II wojny światowej więźniarka kobiecego obozu koncentracyjnego w Ravensbrück. NOWY NUMER BIULETYNU IPN Artykuł Halinka i Zdzisiek – historia pewnego zdjęcia Pod koniec marca lub na początku kwietnia 1946 r. w sopockim zakładzie fotograficznym „Foto – Sztuka” dwoje młodych ludzi zrobiło sobie wspólne zdjęcie. Widzimy na nim siedzącą młodą dziewczynę, a obok stojącego młodzieńca w mundurze oficera Wojska Polskiego. Audio/Video „Nie jesteśmy bandytami”. Niezłomni, Wyklęci, Leśni… Rozmowa ze Stanisławem Płużańskim 1 marca czcimy pamięć Żołnierzy Wyklętych. Ostatni poległ w walce w 1963 roku. Wielu zginęło w boju, wielu czekał strzał w tył głowy w ubeckich katowniach. Ci, którzy przeżyli, skazani na zapomnienie, represjonowani, żyli w skrajnej biedzie. Taka była cena za miłość do wolnej Polski. O TYM SIĘ MÓWI Artykuł IV Zarząd Główny Zrzeszenia WiN W grypsie z celi śmierci płk Łukasz Ciepliński pisał do rodziny: „Pytam – czy ofiary nasze nie pójdą na marne, czy niespełnione sny powstaną z mogił…? Wierzę – nie pójdą, sny wstaną, syn zastąpi ojca, Ojczyzna niepodległość odzyska”. Audio/Video Zbrodnia Wołyńska – pamięć żywa. Rozmowa z Karolem Polejowskim 28 lutego 1944 r. we wsi Huta Pieniacka doszło do eksterminacji polskich mieszkańców. Śmierć poniosło ponad 850 osób; przeżyło około 160. Masakra ta stała się jednym z symboli Zbrodni Wołyńskiej. IPN niestrudzenie podejmuje starania na rzecz przeprowadzenia poszukiwań i pochówku Polaków pomordowanych na Wołyniu. DLA WNIKLIWYCH Artykuł ORMO w starciach z niepodległościowym podziemiem (luty 1946 – kwiecień 1949). Punkt widzenia komunistów Ochotnicza Rezerwa Milicji Obywatelskiej została powołana w lutym 1946 r. Trzy lata później z inicjatywy ppłk. Jana Kwiatkowskiego wystawiono jej pomnik trwalszy od spiżu – panegiryczną księgę jubileuszową (sic!) ORMO w służbie Polski Ludowej, wydaną w liczbie 30 tys. egzemplarzy nakładem Głównego Inspektoratu ORMO, na czele którego stał wspomniany oficer. POLECAMY Biogram / Biografia Elżbieta Goetel-Dąbkowska. Życie między Katyniem, „Solidarnością” i sceną 27 lutego 1942 r. w Warszawie urodziła się aktorka i działaczka „Solidarności” Elżbieta Goetel-Dąbkowska, córka pisarza Ferdynanda Goetla, świadka ekshumacji zbrodni katyńskiej, który po wojnie musiał uciekać na Zachód i nigdy więcej nie spotkał się z dziećmi. Polska w XX wieku . 1863 Ku Niepodległej 1918 Odrodzenie Niepodległej 1922 II Rzeczpospolita 1939 II wojna światowa 1945 Pierwsze lata Polski Ludowej 1948 Stalinizm w Polsce 1956 Od Października do Grudnia 1970 Od Gdańska do Gdańska 1980 Epoka Solidarności 1990 IPN TV Audio / Video W listopadzie 1947 r. Łukasz Ciepliński ps. „Pług” został zatrzymany przez komunistyczny aparat represji, który przeprowadził przeciwko niemu brutalne śledztwo, zakończone postawieniem go przed stalinowskim wymiarem „sprawiedliwości”. Sąd skazał go na karę śmierci, którą wykonano 1 marca 1951 r. Audio / Video Dzieci Zamojszczyzny wspominają obozy przejściowe, gdzie poddawano ich selekcji, transporty w bydlęcych wagonach do III Rzeszy i pobyt w niemieckich gospodarstwach. W opowieściach świadków pojawiła się obrazy dzieci: odebranych rodzicom, zamarzniętych w transporcie, głodujących i bitych. Audio / Video Przebywając w celi śmierci więzienia mokotowskiego w Warszawie, Mieczysław „Młodzik” Chojnacki był świadkiem wyprowadzania na egzekucję poszczególnych bohaterów podziemia niepodległościowego. Wraz z nim osadzeni byli m.in. ppłk Antoni Olechnowicz „Pohorecki” i mjr Zygmunt Szendzielarz „Łupaszka”. Audio / Video Jak wyglądała struktura i tożsamość społeczności żydowskiej na Górnym Śląsku po I wojnie światowej? Na ile dominujące było poczucie przynależności do narodu niemieckiego, a na ile obecne były inne orientacje? Jak Żydzi górnośląscy odnajdowali się w narastającym konflikcie polsko-niemieckim po 1918 roku? Audio / Video Na czym polegała gierkowska wizja Polski „ludowej” i w jaki sposób realizował ją w latach 1970–1980? Jaką politykę prowadził wobec środowisk opozycyjnych i Kościoła? Co zdecydowało o jego odwołaniu z funkcji I sekretarza i kto odegrał w tym procesie kluczową rolę? Audio / Video 29 września 2025 r. w Warszawie odbył się ponowny pochówek Sergiusza Piaseckiego – pisarza, żołnierza i agenta wywiadu II RP. Szczątki pisarza sprowadzono z Borough Cemetery. To symboliczny powrót twórcy do ojczyzny po latach emigracji. Quizy QUIZ Kto to powiedział? Czy wiesz że... W lutym 1945 r. na zajętym przez Armię Czerwoną Górnym Śląsku NKWD rozpoczęło szeroko zakrojone akcje wymierzone w ludność cywilną Sondy Którego z określeń użyłbyś, aby opisać walkę Polaków z komunistycznym zniewoleniem po II wojnie światowej? Powstanie Antykomunistyczne Podziemie Niepodległościowe Druga konspiracja Wszystkie TEKSTY TEMATY Biblioteka cyfrowa Audio/Video English content Księgarnia Aktualności Autorzy O nas Kontakt Edukacja Spotkasz ich na Przystanku Historia Józef Piłsudski, Anna Walentynowicz, mały Powstaniec – te trzy postacie przyjęliśmy jako symbolicznych reprezentantów trzech epok historii Polski w XX wieku – II Rzeczypospolitej, Polski pod rządami komunistów ale też Polski czasów II wojny światowej. Nasi bohaterowie kształtowali nie tylko dzieje Polski, ale też nasze wyobrażenia o wartościach moralnych: poświęcenia, odpowiedzialności, odwagi – dziś są już częścią historii, którą opisujemy. Temu ma służyć Przystanek Historia (autor zdjęcia małego Powstańca - Cezary Piwowarski) Dowiedz się więcej Polityka prywatności Mapa strony Deklaracja dostępności Ochrona danych osobowych English content Youtube X Facebook Redakcja portalu dokłada wszelkich starań, aby dotrzeć do wszystkich właścicieli (i dysponentów praw autorskich) zdjęć i innych materiałów, które są wykorzystywane na niniejszym portalu. Wszelkie osoby i instytucje, do których nie udało nam się dotrzeć prosimy o kontakt z redakcją. Copyright © 2026 Instytut Pamięci Narodowej - Komisja Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu - Wszelkie prawa zastrzeżone. ISSN 2719-8510 Adolf Hitler Afryka Akcja AB Akcja "Burza" Akcja „Wisła” Ameryka Łacińska Anna Walentynowicz Aparat bezpieczeństwa Architektura Archiwum IPN Armia Czerwona Armia Krajowa August Emil Fieldorf August Zaleski Bałkany Białoruś Bitwa o Monte Cassino Bliski Wschód Błękitna Armia Bolesław Bierut Bułgaria Cenzura Cichociemni Cmentarze Czechosłowacja Czerwiec 1976 Daleki Wschód Dekomunizacja Demonstracje Dzieci Edward Gierek Edward Śmigły-Rydz Einsatz Reinhardt Ekshumacje Emigracja Film Fotografia Francja Gabriel Narutowicz Gestapo Gospodarka Granice Grecja Grudzień 1970 Gruzja Harcerstwo Holocaust Ignacy Daszyński Ignacy Jan Paderewski Indie Ignacy Mościcki Intelligenzaktion Jan Rodowicz „Anoda” Jerzy Popiełuszko Janusz Kurtyka Józef Beck Józef Dowbor-Muśnicki Józef Haller Józef Piłsudski Józef Mackiewicz Józef Stalin Jugosławia Karol Wojtyła/Jan Paweł II Kazimierz Sabbat Kazachstan Komunizm Konfederacja Polski Niepodległej Konspiracja KOR Kościół Kresy Kultura Lech Wałęsa Legiony Leopold Okulicki Listy Lotnictwo Lustracja Litwa LWP Łotwa Łukasz Ciepliński Maj 1946 Martyrologia Marzec 1968 Milenium Młodzież Mniejszości narodowe Narodowe Siły Zbrojne Nauka i technika Niemcy Niepodległość Niezależne Zrzeszenie Studentów NKWD NRD Obława Augustowska Obozy koncentracyjne Okupacja niemiecka Okupacja sowiecka Operacja polska Opozycja w PRL Oświata OUN-UPA Partia komunistyczna Październik 1956 Plebiscyty terytorialne Podziemie antykomunistyczne Polacy ratujący Żydów Polityka historyczna Polska na uchodźstwie Polskie Państwo Podziemne Polskie wigilie Policja Państwowa Polskie Siły Zbrojne poza krajem Polskie formacje na wschodzie Polskie wojsko Pomarańczowa alternatywa Powstania śląskie Powstanie styczniowe Powstanie w getcie warszawskim Powstanie Warszawskie Powstanie wielkopolskie Poznański czerwiec '56 Proces szesnastu Propaganda Rada Regencyjna Radio Wolna Europa Referendum 1946 Represje Rewolucja 1905 Rodzina Ulmów Roman Dmowski ROPCiO Ruch ludowy Ruch narodowy Ruch socjalistyczny Ruch Wolność i Pokój Rumunia Ryszard Kaczorowski Ryszard Kukliński Sanacja Sergiusz Piasecki Sierpień 1980 Słowacja Służba zdrowia Solidarność Solidarność Walcząca Sport Stan wojenny Stanisław Maczek Stanisław Mikołajczyk Stanisław Wojciechowski statki i okręty Stefan Wyszyński Stosunki międzynarodowe Studencki Komitet Solidarności Szwajcaria Szwecja Tajne służby Teatr Tragedia Górnośląska Traktat ryski Traktat wersalski Transformacja ustrojowa Układ Warszawski Ukraina USA Watykan Węgry Wielka Brytania Wincenty Witos Witold Pilecki Władysław Anders Władysław Gomułka Władysław Raczkiewicz Władysław Sikorski Włochy Wojciech Jaruzelski Wojciech Korfanty Wojna polsko-bolszewicka Wolne Miasto Gdańsk Wolne Związki Zawodowe Wolność i Niezawisłość Wrzesień 1939 Wybory czerwcowe Wybory 1947 Wysiedlenia Zbrodnia Katyńska Zbrodnia Wołyńska Zbrodnie komunistyczne Zbrodnie niemieckie Zbrodnia Pomorska Zbrodnie sowieckie Ziemiaństwo Ziemie Odzyskane ZSRS Żołnierze Wyklęci Żydzi English content Kongres Pamięci Narodowej I wojna światowa
pl
pl
1772699441
https://przystanekhistoria.pl
Rediģēt savu vietni?
ko tu dari?